Поминаа речиси 160 години од објавувањето на еден од најпознатите романи на сите времиња „Злосторство и казна“, кој најпрво бил објавуван како серијал во книжевно списание почнувајќи од 1866 години. Во чест на овој неверојатен роман, денес прочитајте неколку интересни факти за романот собрани од Симон Лесер за порталот „Culture Trip“.

Романот е сместен во многу реален Санкт Петербург

Ова е веројатно најочигледниот факт за „Злосторство и казна“, но ако го читате оригиналниот текст или барем негов верен превод, сигурно ќе забележите дека Достоевски ги крати т.е крие имињата на повеќето места што ги споменува (на пример, „В —и проспект“ е кратенка за Вознесенски проспект).

Вистински е и каменот под кој Раскољников го сокрил пленот

Е тоа ви е прецизност: сопругата на Достоевски, Ана Григориевна, во своите мемоари се присетува дека откако стапиле во брак, писателот ја однел во некој двор за време на една од нивните прошетки и ѝ го покажал каменот под кој неговиот најпознат убиец ги ставил украдените предмети.

Имињата имаат значење

Раскољников е далеку од случајно расипано, злобно име. Доаѓа од рускиот збор за „раскол“ и неговиот дериват „расколници“, што се однесува на одредена група расколници: имено, се работи за Старите верници, кои се отцепиле од Руската православна црква во средината на XVII век. Разумихин, пак, доаѓа од разум – разум, ум, интелигенција – а Лебезјатников е направен од глаголот „лебезит“, што значи да се додворува и ласка на желен, нервозен начин.

Свидригајлов всушност бил вистинска личност

Иако историскиот Свидригајлов не бил, барем колку што знаеме, неверен силувач кој злоставувал деца каков што е неговиот измислен прототип, тој од друга страна нема ниту една од карактеристиките што го прават почовечен, како што е пружената промош на проститутката Соња и наоѓање дом за нејзиното семејство. Вистинскиот Свидригајлов бил познат во Санкт Петербург од 60-тите години на 19 век како потчинител на провинциски земјопоседник. Името всушност често се користело во разговори за да означи тип на сомнителен дилер и сплеткар.

Повеќето вести кои се наоѓаат низ романот се автентични

Ова е најзабележително кога Раскољников ги прегледува весниците додека седи во таверната, како и во последователниот разговор што го води со младиот полицаец Замјатов. Конкретната случка за која на крајот зборуваат навистина се случила: приказната за банда од 50 фалсификатори, во која имало и универзитетски предавач, била објавена во „Московскиот весник“ во 1865 година. Описот и раскажувањето на нервозниот соучесник кој отишол во банката е она што предизвикало сомнеж и ја уништило целата операција.

Мал детал открива многу за односот на Дуња и Свидригајлов

Кон крајот на „Злосторство и казна“, сестрата на Раскољников, Дуња, има незаборавен разговор со нејзиниот иден додворувач и поранешен работодавец Свидригајлов, кој открива дека нејзиниот брат е убиец. Дуња, шокирана, почнува да му се обраќа на човекот во познатото второ лице еднина, обраќање кое обично се користи само за семејството и интимните пријатели. Ова им сугерира на читателите дека нивната врска е поинтимна отколку што изгледа. Таа завршува обидувајќи се да го застрела пред самата да побегне, оставајќи го да се самоубие не многу долго потоа.

Романот дава сосема пристојна слика за радикалната политика во 60-тите години на 19 век во Санкт Петербург

Утопискиот социјализам на Французинот Фурие, многу влијателен во тоа време, се спомнува низ целата книга. Од „фаланстерија“, концепт што се користи за означување на идното комунално општество и исмејуван од Разумихин, до директен цитат од Виктор Консидерант, забележан следбеник на фуриеризмот, искажан од Раскољников: „Носам мала тула за универзална среќа, и затоа имам чувство на мир во моето срце“, како и целиот лик на Лебезјатников: неговото влијание е сеприсутно. Исто така, нихилизмот е истражен со извонреден ефект за време на еден од многуте напнати разговори помеѓу Раскољников и Петрович, како и оние што главниот лик ги води со Соња.

Во Раскољников може да се видат биографски делови од животот на Достоевски

Можеби не е изненадувачки, но вреди да се спомене: „Злосторство и казна“ содржи три важни пасуси кои се всушност еден вид мемоари. Првиот е сонот раскажан рано во книгата, во кој младиот Раскољников сведочи за еден сопственик кој го претепал својот коњ до смрт; овој спомен е барем делумно автобиографски. Авторот во своите белешки открива дека живо се сеќава на скршениот коњ што го видел како дете.

Исто така, тука и чувството што го добива ликот откако ѝ помага на вдовицата на Мармеладов и нејзините деца што „може да се спореди со чувството на човек осуден на смрт на кој ненадејно и неочекувано му е дадено помилување“. Овој опис внимателно ја отсликува ситуацијата со смртната казна на Достоевски во 1849 година, кога, откако бил уапсен поради неговата поврзаност со фуриеристичките кругови, казната му била ублажена со писмо од царот, и на тој начин ја избегнал смртта неколку минути пред неговата егзекуција.

И на крај, се разбира, од казната на Раскољников во Сибир се дознава за четирите години што Достоевски ги поминал како затвореник во Омск за обвиненијата споменати погоре: „Сибир. На бреговите на една широка, пуста река стои град, еден од административните центри на Русија; во градот има тврдина; во тврдината, затвор“.

Извор.