Малкумина писатели биле толку храбри како Виктор Иго. Во текот на турбулентната шеесетгодишна кариера, тој жестоко се борел за она во што верувал: републиканска влада, средновековна архитектура, укинување на смртната казна, реформа на училиштата и затворите, Соединети европски држави и правото да води комплициран приватен живот што ги вознемирува пуританците. Често се соочувал со критики и презир, но им се спротивставувал со постојан презир што му дозволувал да остане верен на своите убедувања. Не треба да дозволиме неговите посмртни признанија да прикријат колку бил, во одредени кругови, омразен во текот на својот живот.

И сепак, тој добро знаел како да се соочи со критичарите. Во 1845 година, пријателот на Иго, академикот и политичар Абел Франсоа Вилмен, паднал во очај поради гласини за неговата сексуалност и напади врз неговото дело од страна на професионални непријатели. Само грижата за неговите ќерки го спречила Вилмен да се самоубие. За среќа, Иго бил и добар пријател и одличен утешител – и една вечер дошол кај него да го ослободи од тагата:

„Имаш непријатели?! Па, кој ги нема? Гизо има непријатели, Тјер има непријатели, Ламартин има непријатели. Зарем јас самиот не се борам дваесет години? Не поминав ли дваесет години како омразен човек, пуштен низ вода, предаден, клеветен, исмејуван и навредуван? Не се ли моите книги исмејувани, а моите постапки извртувани? Ми беа поставени стапици; дури и паднав во неколку… Што ме интересира тоа? Имам презир. Едно од најтешките, но и најпотребните нешта во животот е да научиш да имаш презир. Презирот штити и крши. Тој е како штитник и секира. Дали имаш непријатели? Тоа е едноставно судбината на секој што направил нешто вредно или започнал некоја нова идеја. Тоа е неопходна магла што се лепи за сè што сјае. Славата мора да има непријатели, исто како што светлината мора да има мушички. Не грижи се за тоа; само имај презир. Задржи го својот дух спокоен, а твојот живот бистар. Никогаш не им го давај на твоите непријатели задоволството да мислат дека успеале да ти предизвикаат тага или болка. Остани среќен, весел, презрив и цврст.“

Презирот како морален оклоп

Страсниот говор на Иго не бил само утеха – тој пренесувал и филозофија. Тој инсистирал на тоа дека за да стигнеме до тоа да живееме значаен живот, мора да ја стекнеме силата да бидеме несакани. Презирот, според него, е еден вид духовен штит: оној што го штити внатрешното јас од хаосот на јавниот презир.

Иго верувал дека угодувањето на луѓето, носи сериозни ризици. Презирот е тој што ја зачувува јасноста, самодовербата и целта. За Иго, презирот не бил чин на суровост – туку пркосна посветеност на спокојството кога човек е соочен со недоразбирањето. Преку презирот човек останува „читав“ и нераспарчен додека прави нешто вредно во непријателски свет.

Извор.