Жил Верн често се нарекува „татко на научната фантастика“, а од сите писатели, само делата на Агата Кристи се преведени повеќе од неговите. Верн напишал бројни драми, есеи, научно-популарни книги и раскази, но најпознат е по своите романи. Делумно патописи, делумно авантури, делумно природонаучни описи, неговите романи, вклучувајќи ги „Дваесет илјади милји под морето“ и „Патување до центарот на Земјата“, остануваат популарни и денес.
(извор: Los Angeles Public Library)
Животот на Жил Верн
Роден во 1828 година во Нант, Франција, се чинело дека Жил Верн е предодреден да студира правни науки. Неговиот татко бил успешен адвокат, а Верн посетувал интернат и подоцна заминал во Париз, каде што дипломирал правни науки во 1851 година. Сепак, уште од детството бил привлечен од приказните за морски авантури и бродоломи што му ги раскажувал неговиот прв учител, како и морнарите што престојувале во пристаништето во Нант.
Додека студирал во Париз, Верн се спријателил со синот на познатиот писател Александер Дима. Благодарение на тоа пријателство, неговата прва драма „Скршени сламки“ била поставена во театарот на Дима во 1850 година. Една година подоцна, Верн почнал да пишува статии за списанија, комбинирајќи ги своите интереси за патување, историја и наука. Една од неговите први приказни, „Патување со балон“ (1851), ги содржела елементите што подоцна ќе ги направат неговите романи толку успешни. Сепак, пишувањето било тешка професија за обезбедување стабилен приход. Кога се вљубил во Онорин де Виан Морел, прифатил работа како брокер, која ја добил со помош од нејзиното семејство. Стабилниот приход им овозможил да се венчаат во 1857 година, а четири години подоцна го добиле нивниот син Мишел.
Неговата книжевна кариера вистински започнала во 60. години на 19 век, кога се запознал со издавачот Пјер-Жил Етцел, кој работел со големи писатели како Виктор Иго, Жорж Санд и Оноре де Балзак. Кога Етцел го прочитал првиот роман на Верн „Пет недели во балон“, Верн конечно добил можност целосно да се посвети на пишувањето. Етцел го основал списанието „Списание за едукација и рекреација“, во кое романите на Верн биле објавувани во продолженија. По нивното објавување, тие излегувале како книги од серијалот „Необични патувања“. Верн работел на овој серијал до крајот на животот и до својата смрт во 1905 година напишал 54 романи.
Романите на Жил Верн
Жил Верн пишувал во повеќе жанрови: над десет драми и раскази, бројни есеи и четири научно-популарни книги. Сепак, славата ја стекнал преку романите. Покрај 54 романи објавени за време на неговиот живот во рамки на серијалот „Необични патувања“, уште осум биле додадени по неговата смрт од страна на неговиот син Мишел.
Неговите најпознати романи се напишани во 60. и 70. години на 20 век, време кога Европејците активно ги истражувале новите делови на светот. Типичниот роман на Верн вклучува група мажи, често со еден интелектуалец и еден физички силен лик, кои создаваат нова технологија што им овозможува да патуваат на егзотични и непознати места. Неговите приказни ги носат читателите низ континенти, под океаните, низ внатрешноста на Земјата и дури и во вселената.
Познати дела
Пет недели во балон (1863)
Главниот лик, д-р Фергусон, создава уред што му овозможува да ја менува висината на балонот без баласт, па така заедно со своите придружници го минува африканскиот континент, среќавајќи разни опасности.
Патување до центарот на Земјата (1864)
Ликовите не стигнуваат до вистинскиот центар, но патуваат низ подземен свет исполнет со пештери, езера и праисториски суштества.
Од Земјата до Месечината (1865)
Група авантуристи градат огромен топ што испукува капсула кон Месечината. Иако научно невозможно, приказната завршува со орбитирање околу неа.
Дваесет илјади милји под морето (1870)
Со подморницата „Наутилус“, капетан Немо патува низ океаните и ги открива нивните длабочини и мистерии.
Патот околу светот за 80 дена (1873)
Роман што ја прикажува можноста за брзо патување низ светот благодарение на новите технологии од тоа време.
Наследството на Жил Верн
Жил Верн често се нарекува „татко на научната фантастика“, иако истиот наслов му се припишува и на Х. Џ. Велс. Сепак, Верн не бил првиот автор од овој жанр – пред него пишувале Едгар Алан По и Мери Шели. Но, тој е еден од највлијателните. Неговото влијание се гледа и денес: многу негови дела се адаптирани во филмови, серии, радио-драми и игри. Првата нуклеарна подморница „USS Nautilus“ е именувана по неговата фиктивна подморница. Инспириран од неговите книги, луѓето дури и реално патувале околу светот за рекордно време. Денес, астронаутите во Меѓународната вселенска станица ја обиколуваат Земјата за 92 минути, а Верн уште во 19 век предвидел дека Флорида ќе биде идеално место за лансирање ракети – децении пред тоа да стане реалност.
Кафе и книги 