Роден во 1906 година во Даблин, Ирска, Семјуел Бекет бил драматург, романсиер и поет кој пишувал за осаменоста, очајот и бесмислата. Пишувајќи и на англиски и на француски јазик, Бекет користел мрачен хумор за да ја истражи човечката состојба. Починал на 83 години во 1989 година, но во чест на неговиот роденден, еве неколку факти за неговиот живот и дело, пренесени преку електронскиот забавен портал The Mental Floss.
(извор: Père Ubu via Flickr / CC BY-NC 2.0)
Бекет ги кршел книжевните правила пишувајќи книги без ликови и заплет
Сметан за еден од последните модернисти, или понекогаш првиот постмодернист, Бекет пишувал романи и драми со минимален број ликови, заплет и сценографија. Наречени „театар на апсурдот“, неговите драми, како неговото најпознато дело „Чекајќи го Годо“, песимистички ја прикажуваат човечката состојба како безнадежна и бесмислена. Малиот број на ликови и едноставниот заплет ја одразува токму оваа мрачна визија за животот.
Тој се спријателил со Џејмс Џојс, но подоцна се скарале
Во доцните 20. години на 20 век во Париз, Бекет работел како асистент на писателот Џејмс Џојс, помагајќи му со препишување и истражување за неговиот роман „Финегановото бдеење“. Бекет многу му се восхитувал на Џојс и во 1929 година објавил есеј во одбрана на неговото дело. Ќерката на Џојс, Лусија, била вљубена во Бекет, но тој не ѝ возвратил на чувствата и таа невозвратена љубов, според кажувањата, го нарушила пријателството меѓу Џојс и Бекет.
Тој сакал да игра и да следи спортови
Како ученик во интернат во Северна Ирска, Бекет бил талентиран играч на крикет. Кога имал 20 години, одиграл дури и неколку натпревари за Универзитетскиот крикет клуб во Даблин. Но неговата љубов кон спортот не се ограничувала само на крикетот. Бекет бил и доживотен љубител на тенисот, кој и самиот го играл, но и го следел на телевизија.
Неговото пишување инспирирало тетоважа кај една тениска ѕвезда
Швајцарскиот тенисер Станислас Вавринка ги победи фаворитите Рафаел Надал и Новак Ѓоковиќ и ги освои турнирите „Австралија опен“ во 2014 година и „Ролан Гарос“ во 2015 година. За да се мотивира на теренот, Вавринка секогаш погледнува кон внатрешната страна на левата подлактица, каде што има тетоважа со зборовите на Бекет: „Некогаш се обидуваш. Некогаш паѓаш. Не е важно. Обиди се повторно. Падни повторно. Падни подобро.“ Вавринка за „Гардијан“ изјави: „Одамна го прочитав цитатот и оттогаш ми остана во мислите. Така гледам и на животот и тенисот.“
И претприемачите го сакаат тој цитат
Со подемот на стартап културата, бизнис сопствениците почнале да бараат кратки, ефектни цитати што нудат брз совет и мотивација. Зборовите на Бекет иронично станале популарен мотивациски цитат. Иако Бекет повеќе бил насочен кон нихилизмот отколку кон самопомош, претприемачи како Ричард Бренсон и Тим Ферис се повикувале на неговата мисла „падни подобро“.
Го возел Андре Џинот до училиште со големо комбе
Во 50. години на 20 век, Бекет живеел во мало француско село и се спријателил со соседот Борис Русимов. Бидејќи дванаесетгодишниот син на Русимов, Андре, имал гигантизам, не можел да оди на училиште, бидејќи не можел да влезе ни во училишен автобус, ни во автомобил. Бидејќи Бекет имал комбе, писателот го возел Андре до училиште. Двајцата разговарале за крикет, а Андре подоцна станал професионален кечер и актер (најпознат по улогата на Фезик во „Принцезата-невеста“).
Чувствувал дека никогаш не бил роден
По смртта на неговиот татко во 1933 година, Бекет доживувал ноќни стравови, болки во стомакот и депресија. Две години бил пациент на британскиот психоаналитичар Вилфред Бион. Во тој период присуствувал на предавање на Карл Јунг, кој зборувал за девојка што никогаш навистина не била родена – идеја со која Бекет се поистоветил. Наводно им кажувал на блиските пријатели дека се чувствува исто, а голем дел од неговото творештво ги истражува темите на отуѓеност, егзистенцијализам и празнина.
Се вљубил во својата идна сопруга откако бил прободен од макро
Во јануари 1938 година, во една париска улица, еден макро го нападнал Бекет со нож, при што му било прободено белодробното крило и бил сериозно повреден. Една негова познаничка од тенис, Сузан Дешево-Димеснил, слушнала за нападот и редовно го посетувала во болница за време на неговиот двонеделен престој. Тој и Сузан, која била шест години постара од него, се вљубиле, живееле заедно многу години и конечно се венчале во 1961 година. Таа починала во јули 1989 година, а Бекет починал неколку месеци по неа, во декември истата година.
Се борел против нацистите како дел од Францускиот отпор
За време на Втората светска војна, Бекет учествувал во Францускиот отпор против нацистичката окупација на Франција. Преведувал документи и го користел својот стан како место за размена на информации, ризикувајќи апсење. Откако некои негови пријатели од Отпорот биле уапсени, во 1942 година побегнал на југот на Франција, но продолжил да помага на движењето. Подоцна, француската влада го одликувала со „Кроа де Гер“ (Воен крст) и „Медал на отпорот“ за неговата храброст.
Снимил необичен филм со Бастер Китон
Бекет го напишал своето единствено филмско сценарио во раните 60. години на 20 век и во филмот „Филм“ го ангажирал тогаш седумдесетгодишниот Бастер Китон. Објавен во 1965 година, „Филм“ го прикажува Китон во град, како брза да ги избегне луѓето на улица, а потоа и во соба со различни домашни миленици и едно единствено уметничко дело. Како многу експериментално дело, филмот добил поделени критики, а самиот Бекет го опишал како „интересен неуспех“.
Добил Нобелова награда, но не бил премногу среќен поради тоа
Во 1969 година, Бекет ја добил Нобеловата награда за книжевност за своите иновативни романи и драми. Кога тој и неговата сопруга дознале за наградата, таа извикала „Quelle catastrophe!“ („Каква катастрофа!“), бидејќи знаела дека тој не сака да биде во центарот на вниманието. Поради неговата одбивност кон славата и јавноста, Бекет одбил лично да ја прими наградата за да не мора да одржи говор. Неговиот издавач ја примил наградата во негово име, а Бекет ги донирал парите, најмногу на библиотеката на неговиот матичен универзитет – колеџот „Тринити“ во Даблин.
Во Даблин има впечатлив мост именуван по него
Во декември 2009 година, внукот и внуката на Бекет присуствувале на свеченото отворање на мостот „Семјуел Бекет“ во Даблин. Издигнат над реката Лифи, мостот има 31 кабел што му даваат изглед на огромна харфа. Дизајниран од архитектот Сантијаго Калатрава (кој го проектирал и блискиот мост „Џејмс Џојс“), мостот е наменет и за автомобили и за пешаци.
Кафе и книги 